[μια υποσημείωση για το σχολικό εκφοβισμό]

 

Φέτος τον Ιούλιο είχα την χαρά να (συν)εργαστώ με προέφηβες κι έφηβες κοπέλες, 14 -16 ετών. Ήταν για μένα “τα λουλούδια” μου και ήμουν η “κυρία Κατερίνα” τους. Αναπτύχθηκε λοιπόν μια σχέση αλληλεπίδρασης με μπόλικες στιγμές συζητήσεων κι όλο αυτό μάλιστα σε ένα πλαίσιο προγράμματος που δεν προλαβαίναμε ούτε να βήξουμε. Πράγμα που σημαίνει πως πολύ περισσότερο από όσο περίμενα τα παιδιά είχαν ανάγκη να μιλήσουν κι ειδικότερα να μιλήσουν άφιλτρα, αισθανόμενα ασφάλεια.

Τα Λουλούδια μου ήταν όλες πάνω- κάτω έντονα εξωστρεφείς, ορεξάτες, επικοινωνιακές, μέσα σ’
όλα. Κι όμως δεν φαντάζεστε πόσες ανασφάλειες μετρούσε η κάθεμιά τους λόγω διαφόρων σχολίων που έχει ακούσει περιστασιακά ή πόσα περιστατικά bullying μετρούσαν στο σύνολό τους. Δεν φαντάζεστε πόσα δάκρυα τρέξανε απλά στην ανάμνηση κάποιας από τις καταστάσεις αυτές.

Τι θέλω να πω με αυτό: Ευτυχώς σχετικά με το bullying τα βήματά μας ως κοινωνία είναι σταθερά, σημαντικά υπολογίσιμα κι η ευαισθητοποίησή μας ισχυρή κι ειλικρινής. Υπάρχει όμως μια γκρίζα ζώνη σε σχέση με τον εκφοβισμό. Σ’ αυτή εμπίπτουν όλες οι συμπεριφορές που περνάνε κάτω από τα ραντάρ, επειδή “έλα μωρέ παιδιά είναι” ή επειδή το θύμα δεν εκδηλώνει “συμπτώματα” που κρούουν τον κώδωνα κινδύνου. Πέρα από τον “αναγνωρισμένο” κοινωνικά εκφοβισμό, υπάρχει κι ο ύπουλος, που δεν εκδηλώνεται με πράξεις ή ατάκες, αλλά πλανάται σαν συνεχής απόρριψη. Τα πρότυπα του σήμερα είναι πιο αυστηρά και βάναυσα από ποτέ κι έχουν παρεισφρύσει σε κάθε τομέα της ζωής. Η περιθωριοποίηση ανθρώπων είναι, δεδομένου αυτού, πάναπλο να συμβεί. Οπως σχολίασα και σε μια ανάρτηση σήμερα*, αν κάπου οι γονείς/ παιδαγωγοί/ συγγενείς/ περίγυρος χρειάζεται να συνδράμουμε είναι εξαρχής, από τα μικρά σχόλια ή τις ανεπαίσθητες τάσεις περιθωριοποίησης, παρ’ όλο που δεν έχουν φτάσει (ακόμα) να γίνουν “κοινωνικά αναγνωρίσιμο” bullying.

Υπάρχουν παιδιά που ταλαιπωρούνται, κλαίνε, βιώνουν αδιέξοδα και παράλληλα είναι δραστήρια, χαρωπά, εξωστρεφή. Υπάρχει περίπτωση να είναι θύμα όχι μόνο το μόνο παιδί στη γωνία, αλλά και το παιδί στο κέντρο του κύκλου.

Αυτό “οι μεγάλοι” ας μην το ξεχνάμε.

(Να μιλάτε. Λίγα είναι τα παιδιά που θα ξεκινήσουν την κουβέντα. Ολα τα παιδιά, ακόμα κι είναι διστακτικά, ακόμα κι αν χρειαστεί να επιμείνετε, ΟΛΑ θα τη συνεχίσουν. Δεν μπορώ να δώσω αλγορίθμους επιτυχίας. Αλλά το να συζητάτε με τα παιδιά ως ισότιμοι συνομιλητές είναι , νομίζω, μια εξαιρετική αρχή.)

Σκατά στην περιθωριοποίηση

Ναι στην ανέφελη παιδική ηλικία.